Intelligentie is overal

12 januari 2021

Heksenboter, een slijmzwam
Het plasmodium van heksenboter.

Een slijmzwam is een eencellig organisme dat in de bodem leeft. Sommige slijmzwammen komen op een gegeven moment, mogelijk door voedselgebrek, met tienduizenden bovengronds samen in een plasmodium: een samenklontering van cellen dat zich als één organisme gedraagt. Als je een plasmodium in vieren snijdt, komen de delen weer samen en gaan weer verder alsof er niets aan de hand is.

Slijmzwammen hebben geen centraal zenuwstelsel of hersenen of iets dergelijks, toch vertonen ze ongelofelijk intelligent gedrag. Als je voedsel op alle steden op de kaart van Nederland zou leggen, dan zou de slijmzwam deze niet alleen vinden, maar hij zou verbindingen leggen tussen die steden. Niet zomaar willekeurig, maar hij zou in 24 uur tijd het meest efficiënte (spoor)wegennet voor je ontwerpen. Ditzelfde gedrag wordt ook bij schimmels waargenomen. Zo kunnen ze ook doolhoven oplossen.

Kijk maar:


Intelligentie is nog steeds iets wat we niet graag aan andere organismen toeschrijven. Maar bedenk: als intelligentie overal te vinden is, dan staan we er niet meer alleen voor. Dan zijn wij straks niet de enige soort die bezig is de planeet leefbaar te houden. We hebben dan ziljoenen medestanders. Als we ze ongestoord hun werk laten doen, kunnen ze helpen vervuiling op te ruimen, de balans weer herstellen. Ze kunnen in complexe samenwerkingsverbanden dingen doen die voor ons op wonderen lijken.

Elke dag wordt het duidelijker dat dát is wat we nodig hebben: wonderen. Heel veel wonderen. Elke dag wordt het ook duidelijker dat we daarvoor biodiversiteit nodig hebben. Want het leven op Aarde creëert de omstandigheden die het leven op Aarde mogelijk maken. Als je eenmaal erkent dat intelligentie geen unieke menselijke eigenschap is, dan ga je het overal zien.

Kijk met grote ogen naar de wereld. Verwonder je als een kind. Het is niet erg dat we nooit zullen weten hoe het leven op Aarde werkt. Het is een zelfsturend proces, constant aan verandering onderhevig. Het is één groot wonder.

Deze blog elders op internet

Fb Facebook